OECD >Multilingual Summaries

Development Co-operation Report 2014

Mobilising Resources for Sustainable Development

Summary in Polish

Raport o współpracy rozwojowej 2014

Mobilizacja zasobów umożliwiających zrównoważony rozwój

Streszczenie w języku polskim

Termin realizacji Milenijnych Celów Rozwoju upływa w 2015 r., natomiast wiele problemów w dziedzinie rozwoju pozostaje bez rozwiązania i stale pojawiają się nowe. Społeczność międzynarodowa pod auspicjami Zgromadzenia Generalnego ONZ dyskutuje obecnie nad celami na kolejne lata. Cele te mają uwzględniać uwarunkowania społeczne, środowiskowe i gospodarcze, stanowiąc jeden zbiór Zrównoważonych Celów Rozwoju.

W niniejszym Raporcie o współpracy rozwojowej (drugim z trzech raportów na temat celów na okres po 2015 r.) zadano pytanie o możliwe sposoby mobilizacji zasobów niezbędnych do sfinansowania osiągnięcia tych celów.

Jak finansować zrównoważony rozwój?

Do niedawna za główne źródło finansowania rozwoju uważano oficjalną pomoc rozwojową (rozdział 1). Do sfinansowania szerszej gamy globalnych Zrównoważonych Celów Rozwoju niezbędnych będzie jednak znacznie więcej zasobów. Oficjalna pomoc rozwojowa stanowi przy tym tylko część wpływów służących wsparciu rozwoju: w 2012 r. jej wartość (prawie 135 mld USD) stanowiła zaledwie 28% ogółu wpływów oficjalnych i prywatnych z 29 państw członkowskich Komitetu Pomocy Rozwojowej OECD. W całym 2012 r. kraje rozwijające się otrzymały od krajów należących do Komitetu Pomocy Rozwojowej 474 mld USD. Na kwotę tę składały się środki otrzymane w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej oraz „inne wpływy oficjalne”: finansowanie otrzymane od instytucji publicznych na warunkach zbliżonych do rynkowych i (lub) uzasadnione komercyjnie (rozdział 4), finansowanie prywatne na zasadach rynkowych, np. bezpośrednie inwestycje zagraniczne (rozdział 5), a także dotacje prywatne od fundacji charytatywnych i organizacji pozarządowych (rozdziały 8 i 9). Odzwierciedla to rosnące zróżnicowanie możliwości finansowych dostępnych dla krajów rozwijających się — możliwości te są coraz bardziej nowatorskie i mają duży potencjał, jeśli chodzi o uzyskanie dalszego finansowania (rozdziały 6, 11 i 15).

Bogactwo koncepcji zawartych w Raporcie o współpracy rozwojowej świadczy o początku nowej ery możliwości finansowania rozwoju. Kraje rozwijające się wspierają się nawzajem w ramach współpracy Południe‑Południe (rozdział 3). Fundacje, darowizny bezpośrednie (rozdział 8) oraz biznes społeczny (rozdział 16) to nowe możliwości finansowania; duży potencjał mają też wpływy pieniężne od pracowników migrujących. Nie wszystkie te rodzaje finansowania można jednak oprzeć na tych samych zasadach, na jakich bazuje oficjalna pomoc rozwojowa; nie wszystkie też mogą mieć za cel zrównoważony rozwój.

Taka sytuacja wymaga świeżego spojrzenia na rolę oficjalnej pomocy rozwojowej w odniesieniu do innych zasobów.

Istnieją także inne — pozafinansowe — powody do rozważenia roli współpracy rozwojowej w kontekście działań prowadzących do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju globalnego:

Zrównoważony rozwój nie polega już na udzielaniu „pomocy” „Południu” przez „Północ”. To raczej kwestia wyważonego współdzielenia szans, obowiązków i możliwości.

Coraz więcej krajów rozwijających się napędza swój własny rozwój i samodzielnie realizuje współpracę rozwojową (rozdział 2).

Ograniczanie ubóstwa i zrównoważony rozwój są coraz bardziej uzależnione od postępów w zakresie rozwiązywania „problemów bez paszportów”: wojen i konfliktów (rozdział 19), wyzwań związanych z ekologią i klimatem (rozdział 18), niepewnych uwarunkowań finansowych, niesprawiedliwych warunków handlowych (rozdział 21) oraz chorób zakaźnych. Tych problemów nie da się rozwiązywać z zastosowaniem tradycyjnego podejścia do kwestii rozwojowych (rozdział 17).

Odpowiedź na takie globalne wyzwania wymaga zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron — każda z nich musi przyjąć odpowiedzialność za działania indywidualne i zbiorowe.

Oficjalna pomoc rozwojowa wciąż jest istotna

W kontekście pojawiających się szans i nowych wyzwań oficjalna pomoc rozwojowa ma nadal kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza jeśli będzie wykorzystywana strategicznie i mądrze. Przykładowo:

Oficjalna pomoc rozwojowa może zapewnić kluczowe środki i wsparcie dla słabych i najmniej rozwiniętych krajów, mających trudności z przyciągnięciem lub zdobyciem innych źródeł finansowania (rozdział 19).

Oficjalną pomoc rozwojową można — przez podział i rozłożenie ryzyka oraz tworzenie bodźców — wykorzystać do zwiększenia atrakcyjności inwestycji w sytuacjach obarczonych dużym ryzykiem (rozdziały 11, 12 i 15).

Dzięki tworzeniu możliwości i współdzieleniu dobrych praktyk (rozdziały 7 i 14) oficjalna pomoc rozwojowa może ułatwić poszczególnym krajom pozyskiwanie zasobów krajowych i zarządzanie nimi.

Oficjalna pomoc rozwojowa może także — przez reformę polityki w obszarach takich jak inwestycje i handel — wesprzeć tworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi i inwestycjom (rozdziały 12 i 21).

Rośnie znaczenie wewnętrznych uwarunkowań rozwoju

Kraje rozwijające się w coraz większym stopniu wykorzystują własny potencjał, żeby stymulować swój rozwój i uniezależniać się od „pomocy” zewnętrznej. Osiągają to na przykład przez:

Rozwój możliwości systemów podatkowych. W wartościach bezwzględnych przychody podatkowe znacząco przewyższają wartość oficjalnej pomocy rozwojowej: w 2012 r. łączne wpływy z podatków w Afryce były dziesięciokrotnie wyższe od wartości pomocy rozwojowej dla tego kontynentu (rozdziały 1, 7 i 14).

Poszukiwanie kreatywnych sposobów wykorzystania rosnącej puli środków wysyłanych do domu przez osoby pracujące za granicą. W wielu krajach rozwijających się wpływy te są największym źródłem finansowania zewnętrznego. W 2012 r. ich wartość osiągnęła 351 mld USD — kwota ta przewyższa zarówno wartość oficjalnej pomocy rozwojowej, jak i bezpośrednich inwestycji zagranicznych (rozdział 10).

Tworzenie polityki i środowiska niezbędnych do przyciągnięcia inwestorów biznesowych z innych krajów, w tym także innych krajów rozwijających się (rozdział 12).

Walkę z korupcją i stratami wynikającymi z nielegalnych przepływów pieniężnych (rozdział 13).

Dalsze działania

Świat jest w stanie finansować zrównoważony rozwój: potrzebne zasoby istnieją. Wyzwaniem dla społeczności globalnej jest zebranie dostępnych możliwości, a następnie ich wykorzystanie, koordynacja i monitorowanie, żeby osiągnąć cele wyznaczone na okres po 2015 r. Do kluczowych działań wymienionych w tym raporcie należą:

Skierowanie oficjalnej pomocy rozwojowej do najbardziej potrzebujących obszarów — krajów najsłabiej rozwiniętych i najbardziej podatnych na kryzys — oraz wykorzystanie jej do mobilizacji innych zasobów.

Przeformułowanie koncepcji oficjalnej pomocy rozwojowej tak, żeby odpowiadała celom aktualnym w obecnym środowisku finansowym.

Innowacyjne wykorzystanie wszystkich źródeł finansowania, które mogą wspomóc realizację globalnych Zrównoważonych Celów Rozwoju po 2015 r.

Usprawnienie współpracy i wzmocnienie efektu synergii między wszystkimi dostawcami finansowania w ramach działań ukierunkowanych na osiągnięcie Zrównoważonych Celów Rozwoju w okresie po 2015 r.

Wspieranie lokalnych i globalnych reform polityki w obszarach podatków, finansów, inwestycji i handlu oraz zapewnienie spójności polityk krajowych i międzynarodowych.

Intensyfikacja działań związanych z legislacją i współpracą, niezbędnych do ograniczania nielegalnych międzynarodowych przepływów pieniężnych.

Odwaga polityczna i nowatorstwo w odniesieniu do finansowania dóbr globalnych, takich jak stabilny klimat lub pokój i bezpieczeństwo, a także rozpoczęcie prac nad tworzeniem struktur i mechanizmów niezbędnych do ich zapewnienia.

Summary of
OECD (2014), Development Co-operation Report 2014: Mobilising Resources for Sustainable Development, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/dcr-2014-en

© OECD

Niniejsze podsumowanie nie jest oficjalnym tłumaczeniem materiałów OECD.

Kopiowanie niniejszego podsumowania jest dozwolone pod warunkiem zamieszczenia informacji o prawach autorskich OECD i tytułu oryginalnej publikacji.

Wielojęzyczne podsumowania są tłumaczeniami fragmentów dokumentów OECD, pierwotnie opublikowanych w językach angielskim i francuskim.

Są one dostępne bezpłatnie w internetowej księgarni OECD: www.oecd.org/bookshop

Dokładniejsze informacje można uzyskać, kontaktując się z Działem Praw Autorskich i Tłumaczeń w Dyrektoriacie do Spraw Publicznych i Komunikacji: rights@oecd.org, faks: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Zachęcamy do odwiedzania naszej strony internetowej: www.oecd.org/rights