OECD >Multilingual Summaries

Economic Policy Reforms 2014: Going for Growth Interim Report

Summary in Greek

Μεταρρυθμίσεις οικονομικής πολιτικής 2014: Με στόχο την ανάπτυξη ‑ Ενδιάμεση έκθεση

Περίληψη στα ελληνικά

Η έκθεση «Με στόχο την ανάπτυξη» αξιοποιώντας την εμπειρογνωσία του ΟΟΣΑ σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις της διαρθρωτικής πολιτικής και τις οικονομικές επιδόσεις παρέχει στους υπευθύνους χάραξης πολιτικής απτές μεταρρυθμιστικές συστάσεις για την τόνωση της ανάπτυξης. Πέντε προτεραιότητες πολιτικής έχουν προσδιοριστεί για κάθε χώρα με βάση την ικανότητά τους να βελτιώσουν μακροπρόθεσμα τα υλικά βιοτικά επίπεδα μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας και της απασχόλησης.

Οι προτεραιότητες διαρθρωτικής μεταρρύθμισης γενικά καλύπτουν τις ρυθμίσεις των αγορών προϊόντων και εργασίας, την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τα συστήματα φορολόγησης και παροχών, τους εμπορικούς και τους επενδυτικούς κανόνες και τις πολιτικές για την καινοτομία. Η έκθεση «Με στόχο την ανάπτυξη» εκδίδεται ετησίως για κάθε χώρα μέλος του ΟΟΣΑ ήδη από το 2005 και από το 2011 για τις χώρες της επονομαζόμενης ομάδας «BRIICS» (Βραζιλία, Ινδία, Ινδονησία, Κίνα, Νότια Αφρική και Ρωσία). Οι εκθέσεις «Με στόχο την ανάπτυξη» συμβάλλουν στο τακτικό πρόγραμμα εργασίας της Ομάδας των 20 (G20) για την επίτευξη ισχυρής, βιώσιμης και ισορροπημένης ανάπτυξης.

Στην παρούσα ενδιάμεση έκθεση εξετάζονται οι κύριες αναπτυξιακές προκλήσεις στις οποίες πρέπει να αντεπεξέλθουν οι χώρες μέλη και οι μεγάλες χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ και καταγράφεται η πρόοδος που επιτεύχθηκε κατά τα δυο περασμένα έτη ως προς την υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων της διαρθρωτικής πολιτικής για την αντιμετώπισή τους (Κεφάλαιο 1). Τούτο συντελείται με βάση την προώθηση των οικείων προτεραιοτήτων κάθε χώρας που έχουν προσδιοριστεί στις προηγούμενες εκθέσεις «Με στόχο την ανάπτυξη». Επίσης, αναλύονται οι δυνητικές επιδράσεις των μεταρρυθμίσεων σε στόχους πολιτικής που δεν αφορούν τη μεγέθυνση του ΑΕΠ όπως η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, η εξισορρόπηση των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών και η μείωση της εισοδηματικής ανισότητας.

Επίσης, στην παρούσα έκθεση ενημερώνονται οι δείκτες ρύθμισης της αγοράς προϊόντων του ΟΟΣΑ που αποτυπώνουν τον προσανατολισμό των κανονιστικών φραγμών στον ανταγωνισμό σε διάφορους επιχειρηματικούς τομείς όπως οι κλάδοι δικτύων κοινής ωφελείας (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και μεταφορές), οι επαγγελματικές υπηρεσίες και η λιανική διανομή (Κεφάλαιο 2). Οι εν λόγω δείκτες χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως από τις εθνικές αρχές καθώς και από διεθνείς οργανισμούς και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Βασικά μηνύματα πολιτικής

Πρόοδος και προκλήσεις των μεταρρυθμίσεων πολιτικής

Η κρίση έπληξε το δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης σε πολλές αναπτυγμένες οικονομίες, ενώ μερικές αναδυόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν αδιέξοδα (bottlenecks). Η επάνοδος στην υγιή και βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί φιλόδοξες και περιεκτικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής.

Η επίτευξη προόδου συνεχίστηκε σε πολλά μέτωπα, παρά την πρόκληση που συνιστά η προώθηση μεταρρυθμίσεων υπό συνθήκες υποτονικής ανάπτυξης. Ο ρυθμός των δράσεων που ανελήφθησαν στους τομείς που καλύπτονται από τις συστάσεις πολιτικής του ΟΟΣΑ επιβραδύνθηκε έως ένα βαθμό κατά τα περασμένα δύο έτη, όμως παραμένει συνολικά αρκετά υψηλότερος από αυτόν που παρατηρήθηκε πριν από την κρίση. Η ένταση των μεταρρυθμίσεων παρέμεινε η υψηλότερη στις χώρες της ευρωζώνης λόγω των άμεσων πιέσεων που ασκούσε η αγορά ή λόγω των προγραμμάτων χρηματοδοτικής συνδρομής.

Όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις για την τόνωση της παραγωγικότητας, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση σε δράσεις που στόχευαν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, στη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων και στη χαλάρωση της ρύθμισης της αγοράς προϊόντων, και κάπως μικρότερη στη φορολογία και τις υποδομές. Όσον αφορά την αγορά εργασίας και την κοινωνική πολιτική, η μεταρρυθμιστική δραστηριότητα ήταν εντονότερη σε τομείς όπως τα προγράμματα πρόωρης συνταξιοδότησης, τα προγράμματα στήριξης του εισοδήματος και παροχής βοήθειας κατά την αναζήτηση εργασίας και η νομοθεσία για την προστασία της απασχόλησης.

Παρά την πρόσφατη βελτίωση των οικονομικών προοπτικών, οι χώρες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις σε διάφορους διαρθρωτικούς τομείς. Σε πολλές χώρες του ΟΟΣΑ η αύξηση της παραγωγικότητας επιβραδύνεται, παρά τις σχετικά υψηλές επενδύσεις σε κεφάλαιο που βασίζεται στη γνώση και στην ποιοτική τριτοβάθμια εκπαίδευση (Αυστραλία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς και Νέα Ζηλανδία).

Στις χώρες με αναδυόμενες αγορές (Βραζιλία, Ινδία, Ινδονησία, Κίνα, Μεξικό, Νότια Αφρική, Ρωσία, Τουρκία και Χιλή) κύριες προτεραιότητες αποτελούν η βελτίωση της πρόσβασης στην ποιοτική εκπαίδευση, η αντιμετώπιση των αδιεξόδων στη φυσική και τη νομική υποδομή και, στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσέλκυση περισσότερων εργαζομένων στην επίσημη απασχόληση.

Η έμμονα υψηλή ανεργία είναι πρόβλημα που αφορά σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά ιδιαίτερα τις χώρες της Νότιας και της Κεντρικής Ευρώπης όπου η μακροχρόνια ανεργία παραμένει υψηλή ακόμα και στις χώρες όπου η μέση ανεργία υποχώρησε μετά την κρίση. Οι παράγοντες στους οποίους οφείλεται η κατάσταση αυτή ποικίλλουν από χώρα σε χώρα και συμπεριλαμβάνουν διάφορους φραγμούς στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην κινητικότητα των εργαζομένων, καθώς και την ανεπαρκή στήριξη κατά την αναζήτηση εργασίας και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Στις νότιες χώρες της ευρωζώνης, οι οποίες επλήγησαν περισσότερο από την κρίση, η υλοποίηση πιο σθεναρών μεταρρυθμίσεων στην αγορά προϊόντων θα ενίσχυε την επίδραση των ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων που υλοποιούνται στην αγορά εργασίας κατά τα τελευταία χρόνια.

Σε μερικές χώρες του ΟΟΣΑ που βρίσκονται αντιμέτωπες με ιδιαίτερα ταχεία γήρανση του πληθυσμού (Γερμανία, Ιαπωνία και Κορέα) η προσέλκυση περισσότερων γυναικών στην αγορά εργασίας και η διασφάλιση της πλήρους ένταξής τους σε αυτήν παραμένει βασική πρόκληση μαζί με την ανάγκη τόνωσης της παραγωγικότητας στον τομέα των υπηρεσιών.

Στις χώρες όπου το επίπεδο εισοδηματικής ανισότητας είναι ιδιαίτερα υψηλό η ανάληψη δράσης σε προτεραιότητες πολιτικής θα βοηθήσει στη μείωση της διασποράς των εισοδημάτων, αν και τούτο ενδέχεται να πάρει χρόνο. Αφετέρου, στις χώρες όπου οι ανισορροπίες του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι οι μεγαλύτερες οι δράσεις που ανελήφθησαν για την τόνωση της ανάπτυξης πιθανόν να μη συμβάλουν ιδιαίτερα στην άμβλυνση των ανισορροπιών αυτών.

Πρόοδος που επιτεύχθηκε στη μείωση των κανονιστικών φραγμών στον ανταγωνισμό

Η ρύθμιση της αγοράς προϊόντων είναι ουσιώδης για την εύρυθμη λειτουργία των οικονομιών της αγοράς, όσο και για την ακεραιότητα της αγοράς προϊόντων, όμως επίσης είναι ουσιώδης για την επίτευξη στόχων που αφορούν το περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια. Εντούτοις, σε όλους τους κλάδους της αγοράς προϊόντων όπου ο ανταγωνισμός είναι βιώσιμος, τα κανονιστικά πλαίσια θα πρέπει να προωθούν και όχι να εμποδίζουν τον ανταγωνισμό.

Πιο συγκεκριμένα, τούτο συνεπάγεται την αναθεώρηση των ρυθμίσεων που δημιουργούν φραγμούς εισόδου στην αγορά, που περιορίζουν την ικανότητα ανταγωνισμού των επιχειρήσεων σε μία δεδομένη αγορά, που μειώνουν τα κίνητρα ανταγωνισμού των προμηθευτών ή περιορίζουν τις επιλογές και τις πληροφορίες που είναι στη διάθεση των καταναλωτών.

Η επικαιροποίηση των δεικτών ρύθμισης της αγοράς προϊόντων του ΟΟΣΑ που συντελέστηκε το 2013 έδειξε ότι η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτόν επιβραδύνθηκε κατά την περασμένη πενταετία –τάση που ήταν ήδη εμφανής. Παρόλα αυτά, ορισμένες χώρες εφάρμοσαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις κατά την περασμένη πενταετία, ιδιαίτερα η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Πολωνία και η Σλοβακία.

Γενικά, επιτεύχθηκε μεγαλύτερη πρόοδος κατά την περασμένη πενταετία όσον αφορά τη χαλάρωση των ρυθμίσεων που διέπουν την πώληση μεριδίων του Δημοσίου σε επιχειρήσεις, την άμβλυνση των συνεπειών του ελέγχου τιμών στον ανταγωνισμό, τον εξορθολογισμό των διοικητικών διαδικασιών για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις, τη βελτίωση της πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με τις κανονιστικές ρυθμίσεις και τη σταδιακή κατάργηση των διακρίσεων εις βάρος των αλλοδαπών προμηθευτών.

Οι κανονιστικοί φραγμοί που παρακωλύουν τον ανταγωνισμό παραμένουν υψηλοί σε πολλούς τομείς, παρά την ουσιαστική πρόοδο που επιτεύχθηκε ως προς τον περιορισμό τους από τα μέσα της δεκαετίας του’90 κι έπειτα. Στους τομείς με μεγάλα περιθώρια βελτίωσης τόσο στις χώρες μέλη όσο και στις χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ συγκαταλέγονται η δημόσια ιδιοκτησία και η διαχείριση των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς και οι κανονιστικοί φραγμοί που δυσχεραίνουν την είσοδο στην αγορά υπηρεσιών δικτύου και επαγγελματιών υπηρεσιών.

Summary of
OECD (2014), Economic Policy Reforms 2014: Going for Growth Interim Report, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/growth-2014-en

© OECD

Η περίληψη αυτή δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση του ΟΟΣΑ.

Η αναπαραγωγή της περίληψης αυτής επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι παρατίθεται το δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης του ΟΟΣΑ, καθώς και ο τίτλος της πρωτότυπης έκδοσης.

Οι Πολύγλωσσες Περιλήψεις είναι μεταφρασμένα αποσπάσματα των δημοσιευμάτων του ΟΟΣΑ που εκδόθηκαν αρχικά στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα.

Διατίθενται δωρεάν στο Ηλεκτρονικό Βιβλιοπωλείο του ΟΟΣΑ www.oecd.org/bookshop

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Τμήμα Δικαιωμάτων και Μεταφράσεων της Διεύθυνσης Δημοσίων Υποθέσεων και Επικοινωνιών του ΟΟΣΑ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: rights@oecd.org ή μέσω φαξ:+33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Επισκεφτείτε τον ηλεκτρονικό μας κόμβο www.oecd.org/rights