OECD >Multilingual Summaries

OECD-FAO Agricultural Outlook 2014

Summary in Polish

Przegląd rolniczy OECD‑FAO: 2014

Streszczenie w języku polskim

Międzynarodowe ceny głównych upraw, po osiągnięciu najwyższych poziomów w historii, obecnie zdecydowanie spadły, w dużej mierze w reakcji na bardzo wysokie plony w sezonie 2013/14. Z kolei ceny mięsa i nabiału biją historyczne rekordy ze względu na niższą od oczekiwań podaż w 2013 r. Z powodu znacznej podaży następuje także dalszy spadek światowych cen etanolu i biodiesla po osiągnięciu szczytowych poziomów w 2011 r.

Oczekuje się, że popyt na produkty rolne się utrzyma, choć będzie rósł wolniej niż w poprzednim dziesięcioleciu. Podstawą diety pozostają zboża, ale rosnące przychody, urbanizacja i zmiany nawyków żywieniowych przyczyniają się do zwiększenia spożycia białka, tłuszczów i cukru.

Według prognoz w następnej dekadzie produkcja zwierzęca i produkcja biopaliw będą rosnąć szybciej niż produkcja roślinna. Ta zmieniająca się struktura globalnej produkcji rolnej powoduje zwiększenie udziału zbóż gruboziarnistych i roślin oleistych, aby zaspokoić zapotrzebowanie na żywność, pasze i biopaliwa, kosztem podstawowych roślin uprawnych, takich jak pszenica i ryż. Zdecydowana większość dodatkowej produkcji będzie pochodzić z regionów o najmniejszym wpływie czynników ograniczających, takich jak dostępność gruntów i wody oraz regulacje polityczne.

Szacuje się, że ceny płodów rolnych będą spadać jeszcze przez rok lub dwa lata, po czym ustabilizują się na poziomach wyższych niż przed 2008 r., ale zdecydowanie poniżej ostatnich szczytów. Według prognoz ceny mięsa, nabiału i ryb wzrosną. Oczekuje się jednak realnego spadku cen zarówno płodów rolnych, jak i produktów zwierzęcych w średnim okresie. Spodziewane wartości wskaźników wielkości zapasów zbóż w stosunku do potrzeb wyraźnie wzrosły, co powinno złagodzić obawy o wahania cen.

Światowa produkcja rybna będzie zależeć głównie od postępów w dziedzinie akwakultury w krajach rozwijających się. Utrzymujące się wysokie koszty w kontekście stabilnego popytu sprawią, że ceny ryb będą się utrzymywać znacznie powyżej historycznych średnich, hamując wzrost konsumpcji w nadchodzącym dziesięcioleciu. Za wzrost produkcji będą odpowiadać głównie kraje rozwijające się w Azji i Ameryce Łacińskiej.

Handel nadal rośnie, chociaż wolniej niż w ubiegłej dekadzie. Region Ameryki Północnej i Południowej wzmocni swoją pozycję głównego eksportera zarówno pod względem wartości, jak i wielkości, natomiast Afryka i Azja zwiększą import netto w celu zaspokojenia rosnącego popytu wewnętrznego.

Wskutek niedawnych reform politycznych na rynku rolnym oraz rybnym podstawy popytu i podaży będą w większym stopniu odpowiadać na sygnały rynkowe, jednak w obu wypadkach istotny pozostanie wpływ takich działań politycznych, jak wsparcie producentów, utrzymywanie zapasów publicznych i regulacje dotyczące biopaliw. Planowane są dalsze zmiany w zakresie polityki. W ubiegłym roku uzgodniono amerykańską ustawę o rolnictwie (Agricultural Act) z 2014 r. i reformę wspólnej polityki rolnej w Unii Europejskiej z 2013 r., jednak ich postanowienia nie zostały uwzględnione w bieżących prognozach, ponieważ nie sfinalizowano jeszcze szczegółów wdrożenia.

Najważniejsze informacje dotyczące globalnego rynku towarów do 2023 r.

Zboża Światowe ceny podstawowych zbóż spadną na początku omawianego okresu, co przyczyni się do ożywienia globalnego handlu. Zapasy powinny wzrosnąć a azjatyckie zapasy ryżu osiągną rekordowe poziomy.

Rośliny oleiste Światowy odsetek gruntów przeznaczonych pod uprawę roślin oleistych nadal rośnie, chociaż wolniej, ponieważ utrzymujący się popyt na oleje roślinne przyczynia się do wzrostu cen.

Cukier Po spadku pod koniec 2013 r. międzynarodowe ceny cukru ponownie wzrosną ze względu na duży globalny popyt. Na eksport z Brazylii, która jest głównym światowym eksporterem cukru, oddziaływał będzie rynek etanolu.

Bawełna Spodziewane uwolnienie nagromadzonych zapasów globalnych spowoduje wzrost konsumpcji dzięki obniżce cen; do roku 2023 ceny ponownie wzrosną.

Biopaliwa Oczekuje się, że poziomy konsumpcji i produkcji biopaliw wzrosną o ponad 50%, głównie dzięki produkcji etanolu i biodiesla z roślin zawierających cukier. Ceny etanolu rosną analogicznie do cen ropy naftowej, natomiast zmiany cen biodiesla odzwierciedlają raczej wahania cen oleju roślinnego.

Mięso Do wysokich cen mięsa przyczynia się stabilny popyt na import w Azji oraz odbudowa stad w Ameryce Północnej, w wyniku czego ceny wołowiny osiągną rekordowe poziomy. W omawianym okresie drób wyprzedzi wieprzowinę jako najczęściej spożywany produkt mięsny.

Nabiał Z uwagi na stały wzrost wydajności w krajach będących największymi producentami nabiału oraz ożywienie wzrostu w Chinach ceny lekko spadną w porównaniu z obecnymi wysokimi poziomami. Indie wyprzedzą Unię Europejską, stając się największym producentem mleka na świecie, i w analizowanym okresie zapewnią sobie status ważnego eksportera odtłuszczonego mleka w proszku.

Rybołówstwo Wzrost produkcji w sektorze akwakultury będzie się koncentrował w Azji. Akwakultura pozostaje jednym z najszybciej rozwijających się sektorów spożywczych; w 2014 r. spożycie ryb hodowlanych przewyższa konsumpcję z połowów.

Główny temat: Indie

Obecne wydanie Przeglądu skupia się na Indiach, drugim pod względem liczby ludności kraju na świecie, o największej liczbie rolników. Jednocześnie jest to kraj o największej liczbie mieszkańców zagrożonych niedoborami żywności. W Przeglądzie przedstawiono stosunkowo optymistyczny scenariusz dla Indii, ponieważ według prognoz produkcja i spożycie żywności będą tam systematycznie rosły, przede wszystkim w sektorach o wyższej wartości dodanej.

Nowa ustawa o narodowym bezpieczeństwie żywnościowym (National Food Security Act) jest najszerzej zakrojonym programem dotyczącym prawa do żywności tego typu, zakładającym przekazanie ponad 800 mln mieszkańców przydziałów dotowanych zbóż (w cenie o około 90% niższej od detalicznej). Wdrożenie tej inicjatywy będzie wielkim wyzwaniem.

Dotacje promujące szersze korzystanie z nawozów, pestycydów, nasion, wody, elektryczności i kredytów, a także rynkowe ceny wsparcia przyczyniły się do dynamicznych wzrostów produkcji rolnej w ubiegłym dziesięcioleciu. Programy te nadal wspierają wzrost produkcji, umożliwiając istotne zwiększenie dostaw na mieszkańca w Indiach, chociaż rosnąca eksploatacja zasobów spowoduje spadek bezwzględnych wskaźników wzrostu w następnej dekadzie.

W Indiach nadal dominować będzie wegetarianizm, ale dieta mieszkańców ulegnie zróżnicowaniu. Oczekuje się, że konsumpcja zbóż będzie rosła, ale większe spożycie mleka i nabiału, roślin strączkowych, owoców i warzyw przyczyni się do wzrostu spożycia składników odżywczych. Ważne i coraz istotniejsze źródło białka stanowić będą także ryby, a spożycie mięsa zdecydowanie wzrośnie, chociaż nadal będzie należeć do najniższych na świecie.

Podstawowa niepewność wiąże się ze wskaźnikami makroekonomicznymi Indii, trwałością wzrostu plonów oraz możliwością realizacji programów rządowych.

Uwaga na temat założeń makroekonomicznych

W niniejszym Przeglądzie przyjęto, że średni wzrost PKB w krajach OECD wyniesie 2,2% rocznie. Prognozy gospodarcze dla wielu gospodarek wschodzących są korzystne, ale w porównaniu z ubiegłą dekadą zostały nieco obniżone. Większość gospodarek afrykańskich charakteryzuje się silnym wzrostem. Silniejszy dolar amerykański wpłynie na konkurencyjność wielu krajów. Przewiduje się, że do 2023 r. ceny ropy naftowej osiągną poziom 147 USD za baryłkę.

Summary of
OECD/FAO (2014), OECD-FAO Agricultural Outlook 2014, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/agr_outlook-2014-en

© OECD

Niniejsze podsumowanie nie jest oficjalnym tłumaczeniem materiałów OECD.

Kopiowanie niniejszego podsumowania jest dozwolone pod warunkiem zamieszczenia informacji o prawach autorskich OECD i tytułu oryginalnej publikacji.

Wielojęzyczne podsumowania są tłumaczeniami fragmentów dokumentów OECD, pierwotnie opublikowanych w językach angielskim i francuskim.

Są one dostępne bezpłatnie w internetowej księgarni OECD: www.oecd.org/bookshop

Dokładniejsze informacje można uzyskać, kontaktując się z Działem Praw Autorskich i Tłumaczeń w Dyrektoriacie do Spraw Publicznych i Komunikacji: rights@oecd.org, faks: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Zachęcamy do odwiedzania naszej strony internetowej: www.oecd.org/rights