OECD >Multilingual Summaries

OECD-FAO Agricultural Outlook 2015

Summary in Greek

ΟΟΣΑ ‑ FAO Προοπτικές του γεωργικού τομέα 2015

Περίληψη στα ελληνικά

Οι τιμές των φυτικών και των κτηνοτροφικών προϊόντων εξελίχθηκαν διαφορετικά το 2014. Όσον αφορά τα φυτικά προϊόντα, τα δύο έτη μεγάλων σοδειών ασκούν περαιτέρω πίεση στις τιμές των δημητριακών και των ελαιούχων σπόρων. Η μικρότερη προσφορά λόγω παραγόντων όπως η ανασύσταση των κοπαδιών και η εκδήλωση ασθενειών στήριξε τις υψηλές τιμές κρέατος, ενώ οι τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων μειώθηκαν απότομα από τα πρωτοφανή υψηλά επίπεδα. Για το 2015 προβλέπονται περαιτέρω προσαρμογές στους βραχυπρόθεσμους παράγοντες πριν να υπερισχύσουν οι μεσοπρόθεσμες κινητήριες δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης.

Σε πραγματικούς όρους, οι τιμές για όλα τα γεωργικά προϊόντα προβλέπεται ότι θα μειωθούν κατά την επόμενη δεκαετία, καθώς η αύξηση της παραγωγής, ωθούμενη από την τρέχουσα αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση των τιμών των εισροών, θα υπερβεί τη ζήτηση που αυξάνεται με επιβραδυνόμενο ρυθμό. Μολονότι τούτο συνάδει με την τάση για μακροπρόθεσμη παρατεταμένη μείωση, οι τιμές προβλέπεται ότι θα παραμείνουν σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με τα έτη πριν από τη ραγδαία αύξηση των τιμών του 2007‑2008. Η ζήτηση θα είναι υποτονική λόγω της κορεσμένης σχεδόν κατά κεφαλή κατανάλωσης των βασικών ειδών διατροφής σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες και λόγω του γενικά αργού ρυθμού ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι κύριες μεταβολές στη ζήτηση θα σημειωθούν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στις χώρες αυτές, η συνεχιζόμενη, αν και επιβραδυνόμενη, αύξηση του πληθυσμού, η άνοδος των κατά κεφαλή εισοδημάτων και η αστικοποίηση επιφέρουν την αύξηση της ζήτησης τροφίμων. Η άνοδος των εισοδημάτων οδηγεί στη διαφοροποίηση της διατροφής, καθώς οι καταναλωτές προτιμούν τη ζωική πρωτεΐνη σε σχέση με τα άμυλα. Ως εκ τούτου, οι τιμές του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων προβλέπεται ότι θα είναι υψηλές σε σχέση με τις τιμές των φυτικών προϊόντων. Ανάμεσα στα φυτικά προϊόντα, οι τιμές για τα δευτερεύοντα σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφές θα αυξηθούν σε σχέση με τις τιμές για τα βασικά είδη διατροφής. Αυτές οι δομικές τάσεις σε ορισμένες περιπτώσεις θα αντισταθμιστούν από συγκεκριμένους παράγοντες, όπως η αμετάβλητη ζήτηση για αιθανόλη από αραβόσιτο.

Οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου ασκούν καθοδική πίεση στις τιμές, κυρίως μέσω της επίδρασής τους στο κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων. Επιπλέον, δεδομένων των προβλεπόμενων χαμηλών τιμών του πετρελαίου, η παραγωγή βιοκαυσίμων πρώτης γενιάς γενικά δε θα είναι πιο επικερδής χωρίς δεσμεύσεις ή άλλα κίνητρα. Οι πολιτικές δε θα καταφέρουν να αυξήσουν την παραγωγή βιοκαυσίμων, ούτε στις ΗΠΑ ούτε στην ΕΕ. Από την άλλη πλευρά, η παραγωγή αιθανόλης από ζαχαροκάλαμο θα αυξηθεί στη Βραζιλία λόγω της υποχρεωτικής αναλογίας αιθανόλης στη βενζίνη και της παροχής φορολογικών κινήτρων, ενώ η παραγωγή βιοντίζελ προωθείται ενεργά στην Ινδονησία.

Στην Ασία, την Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική, η γεωργική παραγωγή θα αυξηθεί λόγω κυρίως της βελτίωσης της απόδοσης των καλλιεργειών, ενώ στη Νότιο Αμερική προβλέπεται βελτίωση της απόδοσης και αύξηση των γεωργικών εκτάσεων. Στην Αφρική προβλέπεται μέτρια αύξηση της παραγωγής, αν και περαιτέρω επενδύσεις ενδεχομένως να αυξήσουν την απόδοση και την παραγωγή σημαντικά.

Οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων προβλέπεται ότι θα συγκεντρωθούν σε λιγότερες χώρες, ενώ οι εισαγωγές θα εξαπλωθούν σε πολλές χώρες. Ο μικρός σχετικά αριθμός των χωρών που εφοδιάζουν τις αγορές με μερικά βασικά αγαθά αυξάνει τους κινδύνους της αγοράς, όπως εκείνους που σχετίζονται με τις φυσικές καταστροφές ή η υιοθέτηση μέτρων που διαταράσσουν το εμπόριο. Συνολικά, προβλέπεται πιο αργή αύξηση του εμπορίου σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία, που όμως θα διατηρήσει ένα σταθερό μερίδιο σε σχέση με την παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση.

Το παρόν σενάριο βάσης αντικατοπτρίζει τις θεμελιώδεις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης των παγκόσμιων γεωργικών αγορών. Εντούτοις, η έκθεση Προοπτικών υπόκειται σε πολλούς παράγοντες αβεβαιότητας, μερικοί από τους οποίους διερευνώνται βάσει της στοχαστικής ανάλυσης. Εάν οι ιστορικές διακυμάνσεις της απόδοσης των καλλιεργειών, των τιμών του πετρελαίου και της οικονομικής ανάπτυξης προβληθούν στο μέλλον, τότε η πιθανότητα τουλάχιστον μίας σοβαρής διαταραχής στις διεθνείς αγορές κατά την επόμενη δεκαετία είναι μεγάλη.

Κύρια σημεία για τα βασικά προϊόντα

Δημητριακά: Βραχυπρόθεσμα, τα μεγάλα αποθέματα και το μειούμενο κόστος παραγωγής θα μειώσουν περαιτέρω τις ονομαστικές τιμές για τα δημητριακά, ενώ μεσοπρόθεσμα η σταθερή ζήτηση και το ανοδικό κόστος παραγωγής θα αυξήσουν ξανά τις ονομαστικές τιμές.

Ελαιούχοι σπόροι: Η ισχυρή ζήτηση για πρωτεϊνούχα άλευρα θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη επέκταση της παραγωγής ελαιούχων σπόρων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του μεριδίου των αλεύρων στη συνολική απόδοση των ελαιούχων σπόρων και την περαιτέρω επέκταση της παραγωγής σπόρων σόγιας ιδιαίτερα στη Βραζιλία.

Ζάχαρη: Η υψηλότερη ζήτηση για ζάχαρη στις αναπτυσσόμενες χώρες θα βοηθήσει στην ανάκαμψη των τιμών από τα χαμηλά επίπεδα, επιφέροντας περαιτέρω επενδύσεις στον τομέα. Η αγορά θα εξαρτηθεί από την κερδοφορία της ζάχαρης έναντι της αιθανόλης στη Βραζιλία, τον κύριο παραγωγό, και θα παραμείνει ασταθής λόγω του κύκλου παραγωγής ζάχαρης σε μερικές βασικές ασιατικές χώρες παραγωγής ζάχαρης.

Κρέας: Η παραγωγή προβλέπεται ότι θα ανταποκριθεί στη βελτίωση των περιθωρίων, με τις χαμηλότερες τιμές κτηνοτροφικών σιτηρών να αποκαθιστούν την κερδοφορία σε ένα τομέα που λειτουργούσε υπό συνθήκες ιδιαίτερα υψηλών και ασταθών τιμών των ζωοτροφών για το μεγαλύτερο μέρος της περασμένης δεκαετίας.

Αλιεία: Η παγκόσμια αλιευτική παραγωγή προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά σχεδόν 20% έως το 2024. H παραγωγή υδατοκαλλιέργειας αναμένεται να υπερβεί τη συνολική παραγωγή αλιείας το 2023.

Γαλακτοκομικά προϊόντα: Προβλέπεται περαιτέρω συγκέντρωση των εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων στους τέσσερις κυριότερους εξαγωγείς, συγκεκριμένα τη Νέα Ζηλανδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία, όπου οι δυνατότητες αύξησης της εγχώριας ζήτησης είναι περιορισμένες.

Βαμβάκι: Οι τιμές θα συμπιεστούν βραχυπρόθεσμα λόγω της άντλησης μεγάλων αποθεμάτων στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (εφεξής «Κίνα»), όμως θα αποκατασταθούν και θα παραμείνουν σχετικά σταθερές για το υπόλοιπο της υπό εξέταση περιόδου. Έως το 2024, τόσο οι πραγματικές όσο και οι ονομαστικές τιμές προβλέπεται ότι θα παραμείνουν χαμηλότερες από τα επίπεδα του 2012‑14.

Βιοκαύσιμα: Η χρήση αιθανόλης και βιοντίζελ προβλέπεται ότι θα αυξηθεί με βραδύτερο ρυθμό κατά την επόμενη δεκαετία. Το επίπεδο της παραγωγής προβλέπεται ότι θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές στις κύριες χώρες παραγωγής. Με χαμηλότερες τιμές πετρελαίου, το εμπόριο βιοκαυσίμων θα πρέπει να παραμείνει μικρό όταν υπολογίζεται ως μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής.

Βραζιλία

Στη φετινή έκθεση Προοπτικών δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη Βραζιλία. Η χώρα κατατάσσεται ανάμεσα στις δέκα μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής τροφίμων και γεωργικών προϊόντων παγκοσμίως. Η Βραζιλία είναι σε θέση να καταστεί ο σημαντικότερος προμηθευτής καλύπτοντας την επιπρόσθετη παγκόσμια ζήτηση, κυρίως στις ασιατικές χώρες.

Η αύξηση της προσφοράς προβλέπεται ότι θα προέρθει από τη συνεχή βελτίωση της παραγωγικότητας, την αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών, τη μετατροπή κάποιων βοσκότοπων σε καλλιεργήσιμη γη και την εντατικότερη ζωική παραγωγή. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ο αναπροσανατολισμός της στήριξης προς τις επενδύσεις που ευνοούν την παραγωγικότητα, για παράδειγμα, στις υποδομές, καθώς και οι εμπορικές συμφωνίες που βελτιώνουν την πρόσβαση στις ξένες αγορές ενδεχομένως να ενισχύσουν τις ευκαιρίες αυτές.

Η Βραζιλία έχει σημειώσει εκπληκτική πρόοδο όσον αφορά την εξάλειψη της πείνας και τη μείωση της φτώχειας. Οι προοπτικές για την περαιτέρω μείωση της φτώχειας μέσω της γεωργικής ανάπτυξης διευρύνονται τόσο όσον αφορά κάποια είδη διατροφής όσο και προϊόντα υψηλότερης αξίας όπως ο καφές, τα κηπευτικά είδη και τα τροπικά φρούτα. Η πραγματοποίηση των ευκαιριών αυτών απαιτεί την περαιτέρω στόχευση των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης.

Η γεωργική ανάπτυξη της Βραζιλίας μπορεί να επιτευχθεί με τρόπο βιώσιμο. Καθώς η αύξηση της προσφοράς θα οφείλεται στα κέρδη παραγωγικότητας και όχι στην αύξηση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, αναμένεται να μειωθεί η πίεση που ασκείται στους φυσικούς πόρους κυρίως μέσω πρωτοβουλιών για το φυσικό περιβάλλον και τη διατήρησή του, όπως η προώθηση αειφόρων πρακτικών καλλιέργειας, η μετατροπή φυσικών και υποβαθμισμένων καλλιεργήσιμων εκτάσεων σε βοσκότοπους και η ενσωμάτωση των συστημάτων φυτικής και ζωικής παραγωγής.

Summary of
OECD/FAO (2015), OECD-FAO Agricultural Outlook 2015, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/agr_outlook-2015-en

© OECD

Η περίληψη αυτή δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση του ΟΟΣΑ.

Η αναπαραγωγή της περίληψης αυτής επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι παρατίθεται το δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης του ΟΟΣΑ, καθώς και ο τίτλος της πρωτότυπης έκδοσης.

Οι Πολύγλωσσες Περιλήψεις είναι μεταφρασμένα αποσπάσματα των δημοσιευμάτων του ΟΟΣΑ που εκδόθηκαν αρχικά στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα.

Διατίθενται δωρεάν στο Ηλεκτρονικό Βιβλιοπωλείο του ΟΟΣΑ www.oecd.org/bookshop

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Τμήμα Δικαιωμάτων και Μεταφράσεων της Διεύθυνσης Δημοσίων Υποθέσεων και Επικοινωνιών του ΟΟΣΑ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: rights@oecd.org ή μέσω φαξ:+33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Επισκεφτείτε τον ηλεκτρονικό μας κόμβο www.oecd.org/rights