OECD >Multilingual Summaries

International Migration Outlook 2018

Summary in Turkish

2018 Uluslararası Göç Görünümü

Türkçe Özet

Başlıca eğilimler

Öncül veriler, OECD ülkelerinin 2017’de 5 milyondan biraz fazla yeni ve kalıcı yasal göçmen aldığını gösteriyor. Bu da 2011’den bu yana bölgeye yönelik göçteki ilk azalışı (2016 ile karşılaştırıldığında yaklaşık %5 gerilemeyi) ifade ediyor. Ancak bu, 2017’de diğer göç kategorileri sabit kalırken veya artarken tanınan mültecilerin sayısında ciddi bir azalma olmasından kaynaklanıyor.

İki yıl boyunca OECD ülkelerine rekor seviyelerde yüksek sayıda başvuru yapılmasının ardından 2017’de 1.23 milyon taleple ciddi bir azalış oldu. Bu sayı, 2015 öncesinde kayıt altına alınmış başka herhangi bir yıla göre hala çok yukarıda. En başta gelen üç menşe ülkesi Afganistan, Suriye ve Irak oldu. Amerika Birleşik Devletleri, 2017’de OECD’deki en yüksek sayıda (330,000 başvuru) iltica başvurusunu aldı, onu Almanya izledi (198,000).

Kalıcı göçmenlerin neredeyse %40’ına karşılık gelen aile göçü (ailelerin yeniden birleşmesi ve oluşmasının yanı sıra aile mensuplarının beraberinde gelmesi), OECD alanına yönelik en önemli göç kanalı oldu. Bu kategoride 2015/16’daki keskin artış, 2010’da başlayan gerilemeyi tersine çevirdi.

İlk defa olarak bu yılın Görünümü, OECD ülkelerine yönelik geçici işgücü göçünün tüm kategorileri için konsolide bir sayı içeriyor. Bu kategoriler, mevsimsel işçilerin ve diğer geçici yabancı işçilerin, yani yerel sözleşmeler kapsamında işverenleri tarafından diğer AB ülkelerine gönderilen AB işçilerinin (sevkli işçiler) uluslararası düzeyde işe alımını ve şirket içi geçişleri kapsıyor. OECD’de 2016’da toplamda 4.2 milyondan fazla geçici yabancı işçi kaydedilmiştir ki bu bir önceki yılla karşılaştırıldığında %11’lik bir artışa karşılık gelmektedir. Geçici yabancı işçileri alan başlıca ülke Polonya (çoğu Ukrayna’dan 672,000) ile Amerika Birleşik Devletleri (ana menşe ülkesi Hindistan olmak üzere 660,000) olmuştur.

Yaklaşık 3.3 milyon uluslararası öğrenci herhangi bir OECD ülkesinde yüksek öğrenime kaydolmuştur ki bu bir önceki yıla göre %8’lik bir artıştır. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki son eğilimler, 2016’da çalışma izinlerinin sayısında güçlü bir azalma (‑%27) olduğunu gösteriyor. Uluslararası öğrenciler, 2015’te OECD ülkelerinde yüksek öğrenim kurumlarına kayıt yaptıran toplam öğrenci sayısının ortalama olarak %9’una karşılık gelmektedir. Mastır derecesinde eğitime kaydolan tüm öğrencilerin %14’ünü, doktora eğitimine kaydolanların ise %24’ünü ifade etmektedirler.

Ortalama olarak OECD ülkeleri genelinde göçmenlerin istihdam oranı, 2017’de yüzde 1 puan artarak 67.1’e çıkmıştır. Ortalama işsizlik oranları yüzde 1 puan azalarak %9.5’e düşmüştür, yerel doğumlu muadilleriyle olan ortalama işsizlik oranı farkı ise 2017’de yüzde 3 puan daralmıştır. Bu gelişmenin itici gücü kısmen bazı AB ülkelerindeki ciddi iyileşmeler olmuştur.

Politika tarafında yüksek vasıflı yabancılar için göç kanalları birçok ülkede iyileştirilmeye devam ediyor ki buna kalıcı programların seçim kriterlerinin ayarlanması ve geçici program şartlarının gözden geçirilmesi dahildir. Yeni şirket vizeleri sayıca artmaya devam ederken yatırımcı programları da gözden geçirilmekte ve daha katı şartlar görülmekte. Ailelerin yeniden birleştirilmesine uygunluk da bir politika ayarlaması alanı.

Son zamanlardaki mültecilerin işgücü piyasasına etkisi

Bütün olarak Avrupa ülkeleri için, son mülteci girişlerinin çalışma yaşındaki nüfus üzerindeki tahmini göreceli etkisinin Aralık 2020 itibarıyla %0.4’ün üzerine çıkmaması öngörülüyor. İşgücü bakımından mültecilerin katılım oranları, evsahibi ülkedeki konaklamalarının ilk dönemlerinde normal şartlarda çok düşük olduğundan ötürü toplu net etkinin genişliğinin de Aralık 2020 itibarıyla %0.25’ten azıyla daha da küçük olacağı tahmin ediliyor.

En yüksek toplu etkilerin olduğu ülkelerde, işgücü piyasasının belli kesimlerinde özellikle de düşük eğitimli genç erkekler arasında etkinin çok daha büyük olması muhtemeldir. Bu nüfus grubu çoğu evsahibi ülkede zaten hassas bir durumda olduğundan ötürü bunlara yeterli destek sağlamak için gereken iyi hedeflenmiş tedbirlere ihtiyaç bulunuyor.

Yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamı

Yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamı, ya göç ‑ ya da işgücü ‑ kurallarına uyulmamasından kaynaklanabilir. Dolayısıyla bu sorunun ele alınması hem ekonomik hem de göç politikası hedefidir.

Sonuç olarak OECD ülkelerinin yetkili kurumlar arasındaki koordinasyonu ve tutarlılığı iyileştirme arayışında olmaları gerekir. Ayrıca hem işverenler hem de işçiler arasında farkındalık peşinde olmaları ve göçmen işgücünün yasa‑dışı istihdamını önlemeye yönelik tedbirler kapsamında iyileştirilmiş durum doğrulama sistemlerini kullanmaları da gerekir. Ancak yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamı çok önemli bir konu haline geldiğinde veya yapısal kabul edildiğinde mevzuata bağlama programları göz önünde bulundurulabilir. Bunların dikkatlice tasarlanması ve yasal işgücü göçü kanallarındaki uygun değişiklikleri ve daha güçlü uygulama tedbirlerini de beraberinde getirmesi gerekir. Son olarak yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamıyla mücadele politikalarının sadece ulusal ve sektörel seviyelerde değil aynı zamanda uluslararası düzeyde de yürütülmesi gerekir.

Başlıca bulgular

Göçmenlerin işgücü piyasasına entegre edilmesi

2016 ile 2017 arasında OECD’deki göçmenlerin işsizlik oranı yüzde 1 puandan fazla azalarak %9.5’e indi, istihdam oranı ise %65.5’ten %67.1’e çıktı. Bu iyileşme daha çok yurtdışı doğumlu kadınlarda görüldü.

Bilhassa belli göçmen gruplarında daha yüksek istihdam oranları görülmektedir. Örneğin Avrupa Birliği’nde AB göçmenlerinin istihdam oranı, yerli halka göre yüzde 5 puan daha yüksektir. Amerika Birleşik Devletleri’nde son yıllarda ilk defa olarak Meksika’dan ve Afrika’dan gelen göçmenler, Asya’dan gelen göçmenlere göre sırasıyla yüzde 1 ve 3 puan daha iyi performans gösterdiler.

OECD ülkeleri genelinde yeni gelen göçmenler ve mülteciler için entegrasyon programları oluşturulması devam ederken büyük ölçüde dil ve vasıf kazandırılmasına odaklanılmaktadır. Birçok ülke aynı zamanda riske en açık olanlara, özellikle de kimsenin eşlik etmediği küçükler ile eğitim sistemine geç giren çocuklara yönelik tedbirler geliştirmiştir.

Mültecilerin işgücü piyasasına etkisi

Avrupa ülkeleri Ocak 2014 ile Aralık 2017 arasında 4 milyon yeni iltica başvurusu aldı ki bu, bir önceki dört yıllık dönem boyunca olanın üç katıdır. Aynı dönemde (2014‑17) yaklaşık 1.6 milyon kişiye aynı biçimde koruma tanındı.

Bütün olarak Avrupa ülkeleri için, son mülteci girişlerinin işgücü üzerindeki göreceli etkisinin Aralık 2020 itibarıyla oldukça küçük, %0.25’ten az olacağı tahmin ediliyor. Ancak en çok etkilenen ülkelerdeki (Avusturya, Almanya, İsveç) belli gruplar (gençler, düşük eğitimli erkekler) daha çok riske açık durumdalar.

Göçmenlerin menşe ülkesine dönüşlerinin olmadığı durumlarda iltica talepleri reddedilenlerin toplam sayısı 2020 sonu itibarıyla 1.2 milyona ulaşabilir. Gayriresmi işgücü piyasası üzerindeki etki, gönüllü dönüşlerin seviyesine ve yaptırım tedbirlerinin etkinliğine bağlı olacaktır.

Yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamı

Yabancı işçilerin yasa‑dışı istihdamının nispeten genç yaştaki erkekleri etkilemesi çok muhtemeldir. Bu gibi yasa‑dışı istihdamdan en çok kaygı duyan sektörler tarım, inşaat, imalat ve yurtiçi hizmetlerdir.

Summary of
OECD (2018), International Migration Outlook 2018, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/migr_outlook-2018-en

© OECD

Bu özet metin, resmi bir OECD çevirisi değildir.

Bu özet metin, OECD telif hakkı ve yayının aslının ismi belirtilmek koşuluyla çoğaltılabilir.

Değişik dillerdeki özet metinler, aslı İngilizce ve Fransızca dillerinde yayınlanan OECD yayınlarının kısaltılmış çevirileridir.