OECD >Multilingual Summaries

OECD-FAO Agricultural Outlook 2013

Summary in Greek

ΟΟΣΑ ‑ FAO Προοπτικές του γεωργικού τομέα 2013

Περίληψη στα ελληνικά

Η αυξανόμενη ζήτηση ευνοεί τις αναπτυσσόμενες χώρες: Επί δεκαετίες η παγκόσμια γεωργία χαρακτηριζόταν από πλεονάσματα στην παραγωγή τα οποία ήταν αποτέλεσμα των πολιτικών που εφαρμόζονταν στις βιομηχανοποιημένες χώρες και από στασιμότητα της παραγωγής στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι μεταρρυθμίσεις πολιτικής και η οικονομική μεγέθυνση παγκοσμίως μεταβάλλουν τα βασικά δεδομένα της ζήτησης και της προσφοράς μετασχηματίζοντας το γεωργικό τομέα που πλέον προσανατολίζεται όλο και περισσότερο στην αγορά και προσφέρει επενδυτικές ευκαιρίες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αυξήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια παραγωγή και θα πραγματοποιήσουν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης των εξαγωγών.

Βραδύτερη αύξηση της παραγωγής: Η παγκόσμια γεωργική παραγωγή των βασικών προϊόντων που καλύπτονται στην παρούσα έκθεση προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 1,5% ετησίως, κατά μέσο όρο, έναντι του 2,1% κατά την προηγούμενη δεκαετία. Η βραδύτερη αυτή αύξηση θα είναι εμφανής σε όλους τους τομείς φυτικής και ζωικής παραγωγής. Η εν λόγω εξέλιξη οφείλεται στην αύξηση του κόστους, στην όλο και μεγαλύτερη ανεπάρκεια πόρων και στις ογκούμενες περιβαλλοντικές πιέσεις που αναμένεται να παρεμποδίσουν την προσαρμογή της προσφοράς σε όλες σχεδόν τις περιφέρειες.

Ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων έχει μειωθεί: Η σχέση μεταξύ των τιμών των βασικών προϊόντων και των πραγματικών δαπανών διατροφής συνήθως δεν είναι ξεκάθαρη. Έτσι, παρά το γεγονός ότι οι τιμές των βασικών προϊόντων παραμένουν υψηλές, υπάρχουν ορισμένα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι τιμές καταναλωτή για τα τρόφιμα υποχωρούν. Εντούτοις, καθώς οι δαπάνες διατροφής αντιπροσωπεύουν το 20% με 50% ή παραπάνω του προϋπολογισμού των νοικοκυριών σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, το υψηλό κόστος των τροφίμων παραμένει πηγή ανησυχίας.

Οι αγορές αντικατοπτρίζουν το διαχωρισμό της παγκόσμιας οικονομίας: Παρά τη σχετική ανθεκτικότητά τους σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, οι γεωργικές αγορές συνεχίζουν να αντικατοπτρίζουν τον αντίκτυπο από την παγκόσμια οικονομία των δύο ταχυτήτων στην οποία η ανάκαμψη είναι αναιμική στις αναπτυγμένες χώρες και ισχυρή σε πολλές αναπτυσσόμενες. Οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου είναι ένας σημαντικός αλλά απρόβλεπτος παράγοντας κατά τις προβλέψεις των τιμών. Η υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ αναμένεται να μειώσει τη σχετική ανταγωνιστικότητα των άλλων εξαγωγέων και παράλληλα να αυξήσει την αγοραστική δύναμη πολλών εισαγωγέων.

Οι τιμές θα αυξηθούν μεσοπρόθεσμα: Οι τιμές των βασικών προϊόντων έχουν ανέρθει σήμερα σε πρωτοφανή επίπεδα. Βραχυπρόθεσμα, οι τιμές των φυτικών προϊόντων αναμένεται να μειωθούν λόγω της αύξησης της παραγωγής, αλλά οι τιμές του κρέατος θα παραμείνουν υψηλές λόγω των χαμηλών αποθεμάτων. Πιο μακροπρόθεσμα, οι τιμές των φυτικών και των κτηνοτροφικών προϊόντων προβλέπεται ότι θα αυξηθούν, όμως οι τιμές του κρέατος, των ψαριών και των βιοκαυσίμων θα αυξηθούν περισσότερο.

Οι προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό τιμές παραμένουν υψηλές: Οι μέσες πραγματικές τιμές για την περίοδο 2013‑2022 προβλέπεται ότι θα είναι πολύ υψηλότερες του μέσου όρου της περιόδου 2003‑2012 για την πλειονότητα των βασικών προϊόντων που καλύπτονται στην παρούσα έκθεση. Όμως, οι μέσες πραγματικές τιμές κατά την επόμενη δεκαετία θα είναι χαμηλότερες από τις υψηλότερες τιμές που καταγράφηκαν κατά τα τελευταία έτη.

Η κατανάλωση θα αυξηθεί: Η κατανάλωση όλων των προϊόντων που καλύπτονται στην παρούσα έκθεση θα αυξηθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες, αν και με βραδύτερο ρυθμό, ωθούμενη από την αύξηση του πληθυσμού, τα υψηλότερα εισοδήματα, την αστικοποίηση και τις μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες. Η κατά κεφαλή κατανάλωση προβλέπεται ότι θα αυξηθεί γρηγορότερα στην Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, και κατόπιν στην Λατινική Αμερική και την υπόλοιπη Ασία.

Το εμπόριο γεωργικών προϊόντων θα συνεχίσει να αυξάνεται: Μεγάλο μέρος της αύξησης των εμπορικών συναλλαγών θα πραγματοποιηθεί από τις αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες θα αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα των εξαγωγών δευτερευόντων σιτηρών, ρυζιού, ελαιούχων σπόρων, φυτικών ελαίων, ζάχαρης, βοδινού κρέατος, πουλερικών και ψαριών. Το εμπορικό μερίδιο της ζώνης του ΟΟΣΑ θα συνεχίσει να μειώνεται, αν και θα παραμείνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σίτου, βαμβακιού, χοιρινού και πρόβειου κρέατος και των περισσότερων γαλακτοκομικών προϊόντων.

Παράγοντες αβεβαιότητας: Οι ελλείψεις στην παραγωγή, η αστάθεια των τιμών και η διατάραξη του εμπορίου παραμένουν απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, ιδιαίτερα δεδομένων των χαμηλών αποθεμάτων. Η εκτεταμένη ξηρασία, όπως αυτή που έπληξε τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ) κατά το 2012, σε συνδυασμό με τα χαμηλά αποθέματα, θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές των φυτικών προϊόντων κατά 15% έως 40%. Οι ενεργειακές τιμές είναι άλλος ένας παράγοντας αβεβαιότητας, καθώς ασκούν επίδραση τόσο στις αγορές βιοκαυσίμων όσο και στο κόστος των εισροών. Το παγκόσμιο εμπόριο επηρεάζεται πολύ περισσότερο απ’ό,τι η παραγωγή από τις διακυμάνσεις στην απόδοση των καλλιεργειών και από τις μακροοικονομικές παραμέτρους.

Έμφαση στην Κίνα: Στην παρούσα έκδοση της έκθεσης δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην Κίνα, της οποίας ο αγροτικός τομέας μεγεθύνεται ταχύτατα. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με περιορισμούς στην παραγωγή και αύξηση της ζήτησης, και ως εκ τούτου ενδέχεται να εισάγει μεγαλύτερες ποσότητες τροφίμων στο μέλλον. Όμως, συνολικά, προβλέπεται ότι θα παραμείνει αυτάρκης όσον αφορά τα κύρια είδη διατροφής.

Προβλέπεται ότι η αύξηση της κατανάλωσης στην Κίνα θα υπερβεί ελαφρώς την αύξηση της παραγωγής κατά 0,3% ετησίως, ακολουθώντας την τάση της προηγούμενης δεκαετίας. Κατά συνέπεια, προβλέπεται περαιτέρω, όμως μέτρια, εξωστρέφεια του κινεζικού γεωργικού τομέα, αν και οι προβλέψεις αυτές διαφέρουν ανάλογα με το προϊόν.

Στην Κίνα η επισιτιστική ασφάλεια και η αυτάρκεια σε ρύζι και σίτο αποτελούν πλέον κύρια προτεραιότητα πολιτικής. Η γεωργική παραγωγή σχεδόν πενταπλασιάστηκε από το 1978 έως το 2011. Εντούτοις, τα τελευταία χρόνια οι τιμές των τροφίμων σημειώνουν άνοδο και η παραγωγή αναμένεται να επιβραδυνθεί λόγω της εντεινόμενης ανεπάρκειας πόρων και εργατικού δυναμικού.

Η αύξηση της διαθεσιμότητας των τροφίμων και τα υψηλότερα εισοδήματα βελτίωσαν σημαντικά την επισιτιστική ασφάλεια. Ο αριθμός των υποσιτισμένων ατόμων μειώθηκε κατά σχεδόν 100 εκατομμύρια από το 1990, παρά την αύξηση του πληθυσμού κατά 200 εκατομμύρια. Η καταπολέμηση του υποσιτισμού παραμένει πρωταρχική πρόκληση.

Από το 2001 έως το 2012 οι γεωργικές εισαγωγές και εξαγωγές της Κίνας αυξήθηκαν από 27,9 δισ. δολάρια ΗΠΑ σε 155,7 δισ. Η εξάρτηση από τις εισαγωγές διπλασιάστηκε από 6,2% σε 12,9%. Το δε καθαρό έλλειμμα στo εμπορικό ισοζύγιο γεωργικών προϊόντων και τροφίμων διαμορφώθηκε το 2012 σε 31 δισ. δολάρια ΗΠΑ.

Οι βασικοί παράγοντες αβεβαιότητας για την Κίνα συμπεριλαμβάνουν τη συνεχή βιωσιμότητα των υψηλών επιπέδων οικονομικής μεγέθυνσης, την εντεινόμενη ανεπάρκεια των φυσικών πόρων και το ενδεχόμενο μεγαλύτερων διακυμάνσεων της παραγωγής ως αποτέλεσμα των όλο και πιο απρόβλεπτων κλιματικών συνθηκών.

Παγκόσμιες προβλέψεις για τα βασικά προϊόντα έως το 2022

Δημητριακά: Η παραγωγή προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 1,4% ετησίως και το 57% της συνολικής αύξησης θα προέρθει από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το Βιετνάμ θα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας ρυζιού αμέσως μετά την Ταϊλάνδη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν η κυριότερη χώρα εξαγωγής σίτου και δευτερευόντων σιτηρών.

Ελαιούχοι σπόροι: Η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί ακόμα πιο γρήγορα και από τα δημητριακά. Το ποσοστό του φοινικέλαιου στη συνολική παραγωγή φυτικών ελαίων θα διατηρηθεί σταθερό στο 34%.

Ζάχαρη: Προβλέπεται αύξηση της παραγωγής κατά σχεδόν 2% ετησίως με κύριες χώρες παραγωγής τη Βραζιλία και την Ινδία. Οι αναπτυσσόμενες χώρες θα παραμείνουν οι κυριότεροι καταναλωτές ζάχαρης παγκοσμίως.

Βαμβάκι: Το μερίδιο αγοράς των τεχνητών ινών θα συνεχίσει να αυξάνεται. Η παραγωγή βαμβακιού στην Ινδία προβλέπεται ότι θα σημειώσει άνοδο κατά 25%, φέρνοντας τη χώρα στην πρώτη θέση παγκοσμίως.

Αιθανόλη: Προβλέπεται αύξηση της παραγωγής κατά σχεδόν 70%. Η παραγωγή βιοντίζελ θα αυξηθεί ακόμα πιο γρήγορα, αλλά θα ξεκινήσει από χαμηλότερο επίπεδο. Έως το 2022 η παραγωγή βιοκαυσίμων προβλέπεται ότι θα καταναλώσει το 28% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής ζαχαροκάλαμου, το 15% των φυτικών ελαίων και το 12% των δευτερευόντων σιτηρών.

Κρέας: Οι αναπτυσσόμενες χώρες προβλέπεται ότι θα αντιπροσωπεύουν το 80% της αύξησης της παγκόσμιας παραγωγής. Η κατά κεφαλή αύξηση της κατανάλωσης κρέατος θα επιβραδυνθεί, καθώς οι κύριες αναπτυσσόμενες οικονομίες προσεγγίζουν τα επίπεδα των αναπτυγμένων χωρών.

Γαλακτοκομικά: Προβλέπεται ότι το 74% της αύξησης της παγκόσμιας παραγωγής γάλακτος θα προέρθει από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Όμως, η κατανάλωση στις αναπτυσσόμενες χώρες θα αυξηθεί ταχύτερα από την παραγωγή. Οι κυριότερες χώρες εξαγωγής θα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία και η Αργεντινή.

Αλιεία: Η παραγωγή αλιείας προβλέπεται ότι θα αυξηθεί μόνο κατά 5%, σε αντίθεση με την παραγωγή από υδατοκαλλιέργειες που θα σημειώσει αύξηση κατά 35%. Έως το 2015 η παραγωγή από υδατοκαλλιέργειες θα υπερβεί την παραγωγή αλιείας ως κύρια πηγή ψαριού για ανθρώπινη κατανάλωση.

Summary of
OECD/FAO (2013), OECD-FAO Agricultural Outlook 2013, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/agr_outlook-2013-en

© OECD

Η περίληψη αυτή δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση του ΟΟΣΑ.

Η αναπαραγωγή της περίληψης αυτής επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι παρατίθεται το δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης του ΟΟΣΑ, καθώς και ο τίτλος της πρωτότυπης έκδοσης.

Οι Πολύγλωσσες Περιλήψεις είναι μεταφρασμένα αποσπάσματα των δημοσιευμάτων του ΟΟΣΑ που εκδόθηκαν αρχικά στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα.

Διατίθενται δωρεάν στο Ηλεκτρονικό Βιβλιοπωλείο του ΟΟΣΑ www.oecd.org/bookshop

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Τμήμα Δικαιωμάτων και Μεταφράσεων της Διεύθυνσης Δημοσίων Υποθέσεων και Επικοινωνιών του ΟΟΣΑ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: rights@oecd.org ή μέσω φαξ:+33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Επισκεφτείτε τον ηλεκτρονικό μας κόμβο www.oecd.org/rights