OECD >Multilingual Summaries

OECD Science, Technology and Industry Scoreboard 2013

Summary in Greek

Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ, Έκδοση 2013

Περίληψη στα ελληνικά

Καθώς η ανάπτυξη σε όλο σχεδόν τον κόσμο παραμένει υποτονική, η προώθηση νέων πηγών ανάπτυξης αποτελεί σήμερα προτεραιότητα πολιτικής παγκοσμίως. Οι επιστήμες, η τεχνολογία, η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα, οι οποίες ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, είναι σημαντικοί παράγοντες για την προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης.

Στον παρόντα «Πίνακα Αποτελεσμάτων» περιλαμβάνονται 260 δείκτες για τη μέτρηση των επιδόσεων στην επιστήμη, την τεχνολογία, την καινοτομία και τη βιομηχανία των χωρών του ΟΟΣΑ και κύριων χωρών μη μελών του Οργανισμού σε ένα μεγάλο φάσμα τομέων. Η έκθεση «Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων» βοηθά τις κυβερνήσεις στο σχεδιασμό αποτελεσματικότερων και αποδοτικότερων πολιτικών και στην παρακολούθηση της προόδου προς τους επιθυμητούς στόχους. Μερικά από τα κύρια πορίσματα της έκθεσης του 2013 είναι τα ακόλουθα:

Οι επενδύσεις στην καινοτομία παραμένουν προτεραιότητα, κυρίως μέσω μέτρων στήριξης της Ε&Α

Το 2012 το 0,8% του ΑΕΠ των χωρών του ΟΟΣΑ κατά μέσο όρο επενδύθηκε στην άμεση χρηματοδότηση της Ε&Α τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα, η Κορέα και η Φινλανδία επένδυσαν πάνω από το 1%. Επιπλέον, οι 27 από τις 34 χώρες του ΟΟΣΑ και πολλές οικονομίες μη μέλη του Οργανισμού στηρίζουν σήμερα έμμεσα τις δραστηριότητες Ε&Α των επιχειρήσεων μέσω φορολογικών κινήτρων. Το 2011 η Ρωσική Ομοσπονδία, η Κορέα, η Γαλλία και η Σλοβενία παρείχαν την υψηλότερη συνδυασμένη στήριξη για την επιχειρηματική Ε&Α ως ποσοστό του ΑΕΠ. Στον Καναδά και την Αυστραλία η έμμεση χρηματοδότηση της επιχειρηματικής Ε&Α ήταν πενταπλάσια της άμεσης χρηματοδότησης. Οι φορολογικές εκπτώσεις για την Ε&Α ανέρχονταν σε 8,3 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ, και ακολουθούσαν η Γαλλία και η Κίνα. Σύμφωνα με νέους υπολογισμούς, το κόστος της επένδυσης σε Ε&Α μίας επιχείρησης εξαρτάται από το μέγεθος, την τοποθεσία και τον ισολογισμό της. Το 2013 οι ΜΜΕ στην Αυστραλία, τη Γαλλία, τον Καναδά, τις Κάτω Χώρες, την Κορέα και την Πορτογαλία έτυχαν ευνοϊκότερης μεταχείρισης.

Οι νέες, δυναμικές επιχειρήσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας περισσότερο απ’όσο πιστευόταν στον παρελθόν

Κατά την περίοδο 2008‑2011, η καθαρή απασχόληση στη ζώνη του ΟΟΣΑ μειώθηκε κατά 2%, δηλαδή κατά 9 εκατομμύρια ανθρώπους, τα δύο τρίτα των οποίων στις ΗΠΑ. Οι τομείς της μεταποίησης και των κατασκευών δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα (μέση απώλεια ύψους 32% και 25% αντίστοιχα), όμως οι τομείς της πληροφορίας (παραγωγή ΤΠΕ, εκδόσεις ή υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών) υπέστησαν επίσης απώλειες . Για πολλές χώρες του ΟΟΣΑ η απασχόληση συνέχισε να μειώνεται και το 2012, κατά το οποίο οι πιο ειδικευμένοι διευθυντές πλήχθηκαν εξίσου με τους λιγότερο ειδικευμένους. Κατά την κρίση, η απώλεια πολλών θέσεων εργασίας στην πλειονότητα των χωρών του ΟΟΣΑ αντανακλούσε τη συρρίκνωση των ώριμων επιχειρήσεων. Η καθαρή αύξηση της απασχόλησης στις νέες επιχειρήσεις (με πέντε ή λιγότερα έτη λειτουργίας) παρέμεινε θετική. Οι νέες επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζομένους αντιπροσωπεύουν μόνο το 11% περίπου της απασχόλησης, όμως εν γένει δημιουργούν περισσότερο από το 33% των συνολικών θέσεων εργασίας στον επιχειρηματικό τομέα. Το δε μερίδιό τους στην κατάργηση θέσεων εργασίας ανέρχεται περίπου στο 17%.

Το εμπόριο προστιθέμενης αξίας διανοίγει νέες προοπτικές για τις εμπορικές σχέσεις

Από τους δείκτες του ΟΟΣΑ και του ΠΟΕ για τη μέτρηση της προστιθέμενης αξίας του εμπορίου καθίσταται εμφανής η αύξηση της εξάρτησης των χωρών από τις εισαγωγές από ένα μεγαλύτερο αριθμό οικονομιών, προκειμένου να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν τις εξαγωγικές τους επιδόσεις. Για παράδειγμα, οι ακαθάριστες εξαγωγές της Κίνας κατά την περίοδο 1995‑2009 δωδεκαπλασιάστηκαν σχεδόν σε τρέχουσες τιμές ανερχόμενες σε περίπου 1.300 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Η δε ξένη προστιθέμενη αξία των εξαγωγών σχεδόν τριπλασιάστηκε ξεπερνώντας το 30%. Τέλος, το 20% της προστιθέμενης αξίας των εξαγωγών προερχόταν από χώρες του ΟΟΣΑ, το μισό του οποίου από την Ιαπωνία και την Κορέα.

Οι αλλοδαποί καταναλωτές διατηρούν τις θέσεις εργασίας

Καθώς αυξάνεται η αλληλεξάρτηση των χωρών, οι καταναλωτές σε μία χώρα διατηρούν τις θέσεις εργασίας σε χώρες που βρίσκονται σε προγενέστερα στάδια της αλυσίδας αξίας. Το 2008 το 20%‑45% των θέσεων εργασίας στον επιχειρηματικό τομέα στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών και το 20% των θέσεων στην Κίνα διατηρούνταν από την εξωτερική ζήτηση. Τα αντίστοιχα ποσοστά είναι μικρότερα στην Ιαπωνία και τις ΗΠΑ λόγω του σχετικά μεγάλου μεγέθους τους και της μικρότερης εξάρτησης από τις εξαγωγές και τις εισαγωγές. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, κατά το 2008 πάνω από 10 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον επιχειρηματικό τομέα στις ΗΠΑ διατηρούνταν από αλλοδαπούς καταναλωτές, τα 2 εκατομμύρια εκ των οποίων από καταναλωτές από την Ανατολική και τη Νοτιοανατολική Ασία.

Ο ρόλος των αναδυόμενων οικονομιών στην επιστήμη και την καινοτομία αυξάνεται

Η ανάδυση νέων συντελεστών στην επιστημονική έρευνα παγκοσμίως μετέβαλε τη δομή των παγκόσμιων δικτύων συνεργασίας. Το 2011 η Κίνα κατείχε τη δεύτερη θέση όσον αφορά τις δραστηριότητες Ε&Α μετά τις ΗΠΑ και πριν από την Ιαπωνία, τη Γερμανία και την Κορέα. Η Κίνα κατείχε επίσης τη δεύτερη θέση στις επιστημονικές δημοσιεύσεις, όμως υστερεί ως προς την παραγωγή ποιοτικών ερευνητικών αποτελεσμάτων (δημοσιεύσεις που έλαβαν τις περισσότερες αναφορές) έναντι των περισσότερων χωρών του ΟΟΣΑ. Οι επιστημονικές συνεργασίες της Κίνας ξεπερνούσαν τις 74.000 το 2011 έναντι μόλις 9.000 το 1998. Κατά την ίδια περίοδο, ο αριθμός των κινεζικών δημοσιεύσεων που παρήχθησαν σε συνεργασία με φορείς που είχαν έδρα τις ΗΠΑ αυξήθηκε από 2.000 σε πάνω από 22.000. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν το επίκεντρο του διεθνούς δικτύου έρευνας καταγράφοντας το 2011 το 15% σχεδόν όλων των επιστημονικών συνεργασιών που τεκμηριώθηκαν σε επιστημονικές δημοσιεύσεις αξιολογημένες από ομότιμους κριτές.

Τα καλύτερα πανεπιστήμια παραμένουν συγκεντρωμένα σε λίγες περιοχές

Παγκοσμίως, τα 50 κορυφαία πανεπιστήμια με τη μεγαλύτερη σχετικά απήχηση κατά την περίοδο 2007‑11 ήταν συγκεντρωμένα σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, όμως λιγότερο απ’ όσο την περίοδο 2003‑09. Συνολικά, 34 από τα 50 κορυφαία βρίσκονται στις ΗΠΑ. Τα υπόλοιπα είναι στην Ευρώπη και, για πρώτη φορά, δύο βρίσκονται εκτός της ζώνης του ΟΟΣΑ στην Κινεζική Ταϊπέι. Το Ηνωμένο Βασίλειο έρχεται δεύτερο με δυνατά σημεία την ιατρική και τις κοινωνικές επιστήμες. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές ως προς τη θεματική περιοχή, όμως τα πανεπιστήμια στις ΗΠΑ συνήθως διαπρέπουν στη βιοχημεία, την επιστήμη των υπολογιστών, τις νευροεπιστήμες και την ψυχολογία. Τα πανεπιστήμια στις χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα στην Ασία, διακρίνονται στα πεδία της επιστήμης χημικού μηχανικού, της ενέργειας και της κτηνιατρικής έρευνας.

Η κινητικότητα των ερευνητών αυξάνεται

Η κινητικότητα των ερευνητών και η συνεργασία μεταξύ των ιδρυμάτων αυξάνονται. Ένας νέος δείκτης μετρά τις αλλαγές όσον αφορά τη δικτύωση των επιστημόνων που δημοσιεύουν άρθρα σε ακαδημαϊκά περιοδικά. Οι ΗΠΑ πρωταγωνιστούν στις κυριότερες εννέα διεθνείς διμερείς ροές εισόδου και εξόδου ερευνητών σε ή από μία χώρα. Μολονότι οι συνολικές ροές εισόδου στις ΗΠΑ ξεπερνούν τις ροές εξόδου, είναι περισσότεροι οι επιστήμονες που ενώ αρχικά δημοσιεύουν άρθρα στις ΗΠΑ κατόπιν συνεργάζονται με φορείς από την Κίνα ή την Κορέα παρά αντίστροφα. Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει τη δεύτερη θέση όσον αφορά τη δικτύωση. Κατά μέσο όρο, η απήχηση του ερευνητικού έργου των επιστημόνων που συνεργάζονται με φορείς από το εξωτερικό είναι σχεδόν 20% υψηλότερη από αυτή των επιστημόνων που δεν έχουν δικτυωθεί διεθνώς. Για πολλές οικονομίες η βελτίωση των επιδόσεων των εν λόγω επιστημόνων στο επίπεδο των συναδέλφων τους με διεθνή κινητικότητα (αυτών που φεύγουν και αυτών που επιστρέφουν) θα τις επέτρεπε να προλάβουν τις χώρες που πρωτοπορούν στο χώρο της έρευνας.

Summary of
OECD (2013), OECD Science, Technology and Industry Scoreboard 2013, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/sti_scoreboard-2013-en

© OECD

Η περίληψη αυτή δεν αποτελεί επίσημη μετάφραση του ΟΟΣΑ.

Η αναπαραγωγή της περίληψης αυτής επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι παρατίθεται το δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης του ΟΟΣΑ, καθώς και ο τίτλος της πρωτότυπης έκδοσης.

Οι Πολύγλωσσες Περιλήψεις είναι μεταφρασμένα αποσπάσματα των δημοσιευμάτων του ΟΟΣΑ που εκδόθηκαν αρχικά στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα.

Διατίθενται δωρεάν στο Ηλεκτρονικό Βιβλιοπωλείο του ΟΟΣΑ www.oecd.org/bookshop

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Τμήμα Δικαιωμάτων και Μεταφράσεων της Διεύθυνσης Δημοσίων Υποθέσεων και Επικοινωνιών του ΟΟΣΑ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση: rights@oecd.org ή μέσω φαξ:+33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Επισκεφτείτε τον ηλεκτρονικό μας κόμβο www.oecd.org/rights