OECD >Multilingual Summaries

Perspectives on Global Development 2014

Boosting Productivity to Meet the Middle-Income Challenge

Summary in Polish

Perspektywy globalnego rozwoju 2014

Podwyższenie wydajności w celu rozwiązania problemu średnich dochodów

Streszczenie w języku polskim

Wiele krajów o średnim poziomie dochodów nie zmierza w kierunku zrównania z poziomem dochodów na mieszkańca w obszarze OECD Wskutek silnego wzrostu obserwowanego przez większą część ubiegłego dziesięciolecia udział krajów rozwijających się w światowej gospodarce zdecydowanie się zwiększył. Czy ten proces „przesuwania się bogactwa” doprowadzi ostatecznie do zrównania dochodów na mieszkańca w tych krajach ze średnimi dochodami w obszarze OECD? Po długim okresie imponującego wzrostu tempo rozwoju w niektórych gospodarkach o średnim poziomie dochodów zaczęło zwalniać. Przy bieżącym tempie wzrostu do 2050 r. kilka krajów o średnim poziomie dochodów nie zdoła się zrównać pod względem średnich dochodów na mieszkańca z obszarem OECD. Problem ten jest pogłębiany przez spowolnienie w Chinach, których szybki rozwój przynosił dotychczas korzyści ich sąsiadom i dostawcom, zwłaszcza eksporterom surowców naturalnych.

Kluczem jest wzrost wydajności W procesie wzrostu poziomu dochodów w gospodarce wzrost wydajności wynika z przesuwania się siły roboczej z sektorów o niższej wydajności do tych o wyższej wydajności. Zjawisko to może nadal odgrywać istotną rolę nawet w krajach o średnich dochodach, na przykład w Indiach i Indonezji. Wraz ze spowolnieniem tego procesu należy w większym stopniu skupić się na zwiększaniu wydajności w obrębie poszczególnych sektorów. Zmiana ta jest wyraźnie widoczna w ogólnym wzroście wydajności w krajach OECD. Łatwo ją także dostrzec w Chinach, gdzie wydajność w wielu branżach produkcyjnych wzrosła z uwagi na wykorzystanie globalnej wiedzy dostępnej dzięki bezpośrednim inwestycjom zagranicznym oraz ze względu na import dóbr i składników inwestycyjnych.

Wydajność rośnie niestety powoli Aby uzyskać trwałe zrównanie poziomu dochodów, wzrost wydajności musi przyspieszyć. W ostatnim dziesięcioleciu wzrost wydajności jedynie w marginalnym stopniu przyczynił się do rozwoju gospodarczego w wielu krajach o średnim poziomie dochodów. Był też niewystarczający, żeby istotnie zmniejszyć bardzo dużą różnicę wydajności w porównaniu z krajami rozwiniętymi. W Brazylii, Meksyku i Turcji różnica ta nawet się zwiększyła. Z kolei w Chinach zanotowano imponujący wzrost wydajności: około 10% rocznie w zakresie wydajności pracy oraz ponad 7% w zakresie ogólnej wydajności w sektorach produkcji i usług. Również w Indiach w ostatnim dziesięcioleciu zanotowano istotny wzrost ogólnej wydajności czynników produkcji, chociaż różnica między tym krajem a gospodarkami rozwiniętymi pozostaje znaczna.

Słabną niektóre tradycyjne czynniki wzrostu gospodarczego Poprawa wydajności ma szczególne znaczenie, gdy wiele krajów o średnich dochodach nie może już liczyć na korzyści wiążące się zazwyczaj z przechodzeniem gospodarek o niższym poziomie dochodów do grupy o średnim poziomie dochodów. Do takich korzyści zaliczają się niskie koszty pracy i szybki wzrost stymulowany rozwojem branż eksportowych, wynikającym z inwestycji zagranicznych. Ponadto sytuacja demograficzna w krajach o średnim poziomie dochodów mniej sprzyja rozwojowi. Uzyskanie statusu gospodarki o średnich dochodach często jest przyspieszane przez przemiany demograficzne, gdy wskaźniki śmiertelności spadają szybciej niż wskaźniki urodzeń, a tym samym wzrasta populacja w wieku produkcyjnym. Niektóre regiony, zwłaszcza Azja Południowa i Afryka Subsaharyjska, wciąż mogą odnosić korzyści z tych zjawisk. W innych regionach korzyści demograficzne są jednak coraz mniejsze.

Sposoby zwiększania wydajności przez gospodarki o średnim poziomie dochodów:

Nieustanna dywersyfikacja w kierunku sektorów o wyższej wartości dodanej w rolnictwie, przemyśle i usługach Dywersyfikacja ma szczególne znaczenie w krajach o średnich dochodach, w których następuje wzrost wynagrodzeń, jak również w krajach o bogatych zasobach naturalnych.

Wprowadzanie innowacji dzięki wykorzystaniu globalnej wiedzy i rozwijaniu krajowych możliwości Nawet w bardziej rozwiniętych krajach o średnim poziomie dochodów wciąż jest wiele możliwości wprowadzania unowocześnień technologicznych. Poza ściślejszą integracją z globalnym systemem handlu i korzystaniem z zagranicznych źródeł wiedzy przez handel, bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz innymi metodami, kraje muszą także rozwijać umiejętności innowacji w dziedzinie nowych produktów i procesów, aby lepiej odpowiadały one ich własnym potrzebom i aby tworzyć własną przewagę konkurencyjną.

Reformowanie rynków produktów, pracy i finansów oraz rozwijanie umiejętności W wielu krajach o średnich dochodach rozwój konkurencyjnych, innowacyjnych firm często jest ograniczony przez nieodpowiednie otoczenie regulacyjne i brak umiejętności.

Wspieranie konkurencyjnych sektorów usług Krajowy sektor usług może się rozwijać w taki sposób, żeby zaspokoić popyt ze strony rosnącej klasy średniej. Usługi mogą także zwiększyć konkurencyjność produkcji i być źródłem przychodów z eksportu.

Możliwe jest także dalsze wykorzystywanie „starych” czynników wzrostu:

Przepływ siły roboczej z sektorów o niższej wydajności do tych o wyższej wydajności Wiele krajów o średnich dochodach, m.in. Indie, Indonezja, Iran i Malezja, wciąż może czerpać korzyści z przenoszenia się pracowników z sektorów rolnictwa, produkcji i usług do branż cechujących się wyższą wydajnością.

Pełne wykorzystanie rozwoju wynikającego z akumulacji czynników produkcji Większość krajów o średnich dochodach wciąż może poprawić sposób wykorzystania siły roboczej oraz dalej akumulować kapitał ludzki i rzeczowy. Można także zwiększyć wydajność wykorzystania czynników produkcji.

Możliwe są działania na rzecz upowszechnienia korzyści płynących ze wzrostu:

Zapewnienie równych szans W wielu krajach o średnich dochodach ubóstwo wciąż jest zjawiskiem powszechnym; w ostatnim dziesięcioleciu zwiększyły się także nierówności dochodów. W niektórych gospodarkach o średnim poziomie dochodów napięcia wywołuje frustracja klasy średniej spowodowana poziomem życia oraz brakiem wpływu na procesy decyzyjne. Tego rodzaju problemy społeczne należy rozwiązywać przez dostarczanie dóbr publicznych lepszej jakości, poprawę jakości życia mieszkańców oraz zapewnienie większej liczby miejsc pracy i większego wpływu na gospodarkę.

Opracowanie skutecznych polityk regionalnych w celu wsparcia bardziej sprawiedliwego wzrostu i ograniczenia nierówności regionalnych Ten cel wymaga określenia regionalnych mocnych stron i dostosowania usług publicznych do potrzeb lokalnych, ze szczególnym uwzględnieniem ubogich obszarów o gęstym zaludnieniu.

Zwiększanie efektywności energetycznej i przyjazności dla środowiska Dywersyfikacja w kierunku sektorów mniej energochłonnych oraz wprowadzanie energooszczędnych technologii zmniejsza podatność na wahania cen energii oraz zmiany przepisów i preferencji. Ponadto podczas opracowywania skutecznych strategii rozwoju należy poświęcić więcej uwagi przyjazności dla środowiska.

Możliwe jest także zwiększenie skuteczności rządów:

Zwiększenie możliwości w zakresie formułowania i wdrażania planów Lepsze szkolenie urzędników państwowych i poprawa koordynacji między ministerstwami to warunek konieczny zapewnienia skutecznego planowania i wdrożeń. Śmiałe zmiany strategii mogą być trudne politycznie i kosztowne, ale brak zmian może mieć poważniejsze konsekwencje. Skuteczne strategie komunikacji oraz właściwe planowanie terminów i kolejności zdarzeń jest niezwykle ważne z punktu widzenia uzyskania poparcia wielu interesariuszy dla wdrożenia tych reform.

Summary of
OECD (2014), Perspectives on Global Development 2014: Boosting Productivity to Meet the Middle-Income Challenge, OECD Publishing.
http://dx/doi.org/10.1787/persp_glob_dev-2014-en

© OECD

Niniejsze podsumowanie nie jest oficjalnym tłumaczeniem materiałów OECD.

Kopiowanie niniejszego podsumowania jest dozwolone pod warunkiem zamieszczenia informacji o prawach autorskich OECD i tytułu oryginalnej publikacji.

Wielojęzyczne podsumowania są tłumaczeniami fragmentów dokumentów OECD, pierwotnie opublikowanych w językach angielskim i francuskim.

Są one dostępne bezpłatnie w internetowej księgarni OECD: www.oecd.org/bookshop

Dokładniejsze informacje można uzyskać, kontaktując się z Działem Praw Autorskich i Tłumaczeń w Dyrektoriacie do Spraw Publicznych i Komunikacji: rights@oecd.org, faks: +33 (0)1 45 24 99 30.

OECD Rights and Translation unit (PAC)
2 rue André-Pascal, 75116
Paris, France

Zachęcamy do odwiedzania naszej strony internetowej: www.oecd.org/rights